Thursday, January 19, 2012

అల్లసాని వారి అద్భుత వృత్తమాలిక


శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సామ్రాజ్యాధీశుడు. ఈయన పాలనలో రాజ్యం సుభిక్షంగా ఉండడమే కాక సాహిత్యానికి కూడా పెద్ద పీట వేయబడింది.ఈయన ఆంధ్రభోజుని గా మరియు కన్నడరాజ్య రమారమణగా కీర్తించబడ్డాడు. రాయలు స్వయంగా కవి, పండితుడు కూడా. అతను స్వయంగా సంస్కృతంలో జాంబవతీ కళ్యాణము, తెలుగులో ఆముక్తమాల్యద లేక గోదాదేవి కథ అనే గ్రంథాన్ని రచించాడు. రాయలుకు సాహితీ సమరాంగన సార్వభౌముడు అనే బిరుదు కలిగినవాడు కూడా. రాయల ఆస్థానానికి భువన విజయం అనే పేరుంది. ఈ భువనవిజయంలో అల్లసాని పెద్దన, నంది తిమ్మన, ధూర్జటి, మాదయ్యగారి మల్లన, అయ్యలరాజు రామభద్రుడు, పింగళి సూరన, రామరాజభూషణుడు (భట్టుమూర్తి), తెనాలి రామకృష్ణుడు అనే ఎనిమిది కవులు ఉన్నారు. వారు అష్టదిగ్గజాలుగా ప్రసిద్ధి పొందారు. వీరందరిలో రాయలు ఆస్థానకవి, ఆంతరంగికుడుగా మసలిన అల్లసాని పెద్దన ఆంధ్రకవితా పితామహునిగా పేరు పొందాడు. భువన విజయంలో ఇతనికి జరిగినన్ని మర్యాదలు, సత్కారాలు మరే కవికి దక్కలేదన్నది సత్యం.

ఒకనాడు రాయలు భువనవిజయంలో బంగారు పళ్లెంలో పెట్టిన గండపెండేరాన్ని తెప్పించి సంస్కృతాంధ్రాలలో సమానంగా కవిత్వం చెప్పగలిగే వారు ఉంటే వచ్చి అందుకోమని చెప్పాడు. సభలో కవులందరూ మౌనంగా ఉన్నారు. అప్పుడు రాయలు ఆశ్చర్యంగా

ఉ. ముద్దుగ గండపెండెరమున్ గొనుడంచు బహూకరింపగ
నొద్దిక "నాకొసంగు"మని యొక్కరుఁ గోరగలేరు లేరొకో?"

నేను సంతోషంగా ఈ గండపెండేరాన్ని బహుమతిగా ఇస్తాను అంటే ఒక్కరు కూడా నాకివ్వమని అని కోరడం లేదు ఎందుకో?

అప్పుడు పెద్దన లేచి

పెద్దన బోలు పండితులు పృధ్విని లేరని నెవెఱుంగవే?
పెద్దన కీదలంచినను బేరిమి నాకిడు కృష్ణరాణ్ణృపా!

రాజా! ఈ భూమండలంలో ఈ పెద్దన కంటే గొప్ప పండితుడు లేరని నీకు తెలీదా? నాకు ఇవ్వదలచిన వెంటనే ఇవ్వు అని అన్నాడు పెద్దన. తన పాండిత్యం మీద ఆయనకంత నమ్మకం మరి..

వెంటనే తన పాండిత్యాన్ని నిరూపించుకోవడానికి సంస్కృత, ఆంధ్రములో ఆశువుగా పెద్దన యీ ఉత్పలమాలిక చెప్పాడు. ఇది మామూలుగా నాలుగు పాదాలతో ఉండే వృత్తం కాదు. వృత్త మాలిక. అంటే అదే వృత్తం ప్రాసని భావాన్ని విడకుండా నిరాఘాటంగా అది వృత్తమాలిక అనబడుతుంది. కవికి భావావేశంలో అతడు చెప్పే వృత్తం ఆగకుండా నిరర్గళంగా సాగిపోతుందన్నమాట. అసలు, కవిత్వమంటే ఎలా ఉండాలో కవితాత్మకంగా శబ్దార్థాల మేలికలయికతో యిందులో చెప్పబడింది. ఈ పద్యానికి అర్థం చెప్పుకోవాలంటే కొంత శ్రమపడాలి. దీనికి వేల్చేరు నారాయణరావుగారు చేసిన ఆంగ్ల అనువాదం ఇక్కడ చూడవచ్చు: ఈ అద్భుత పద్యం యొక్క శ్రవ్యకాన్ని ఇక్కడ వినొచ్చు.. ఒళ్ళు గగుర్పొడించే ఈ వృత్తమాలిక వినగానే శ్రీకృష్ణదేవరాయలు లేచి వచ్చి స్వయంగా తానే పెద్దన కాలికి గండపెండేరం తొడిగాడు.





పూఁత మెఱుంగులుం బసరుపూఁప బెడంగులుఁ జూపునట్టివా


కైతలు? జగ్గు నిగ్గు నెనగావలెఁ గమ్మనఁ గమ్మనన్వలెన్


రాతిరియున్ బవల్ మఱపురాని హొయల్ చెలి యారజంపు ని


ద్దా తరితీపులో యనఁగఁ దారసిలన్వలె లోఁ దలంచినన్


బాఁతిగఁ బై కొనన్ వలెను బైదలి కుత్తుకలోని పల్లటీ


కూఁతలనన్వలెన్ సొగసుకోర్కులు రావలె నాలకించినన్


జేతికొలందిఁ గౌగిటను జేర్చిన కన్నియ చిన్ని పొన్ని మే


ల్మూఁతల చన్నుదోయివలె ముచ్చటగావలెఁ బట్టిచూచినన్


డాతొడనున్న మిన్నులమిటారపు ముద్దులగుమ్మ కమ్మనౌ


వాతెఱదొండపండువలె వాచవిగావలెఁ బంటనూదినన్


గాతలఁ దమ్మిచూలిదొర కైవసపుం జవరాలి సిబ్బెపు


న్మేతెలి యబ్బురంపు జిగి నిబ్బర పుబ్బగు గబ్బిగుబ్బపొం


బూఁతల నున్న కాయ సరిపోఁడిమి కిన్నెర మెట్లబంతి సం


గాతపు సన్నతంతి బయకారపుఁ గన్నడ గౌళపంతుకా


సాతత తానతానలపసన్ దివుటాడెడు గోటమీటు బల్


మ్రోతలునుంబలెన్ హరువు మొల్లముగావలె నచ్చతెన్గు లీ


రీతిగ సంస్కృతంబు పచరించెడు పట్టున భారతీవధూ


టీ తపనీయగర్భనికటీ భవ దాననపర్వసాహితీ


భౌతిక నాటకప్రకర భారత భారత సమ్మతప్రభా


శీతనగాత్మజా గిరిశశేఖర శీత మయూఖరేఖికా


పాతసుధాప్రపూర్ణ బహుభంగఘుమంఘుమఘుంఘుమార్భటీ


జాతక తాళయుగ్మ లయసంగతి చుంచు విపంచికా మృదం


గాతత తేహితత్తహిత హాధితధంధణుధాణుధింధిమి


వ్రాతనయానుకూల పదవారకుహూద్వహ హారికింకిణీ


నూతనఘల్ఘలా చరణనూపుర ఝూళఝుళీ మరందసం


ఘాతవియద్ధునీ చకచక ద్వికచోత్పలసారసంగ్రహా


యాత కుమారగంధవహహారి సుగంధ విలాసయుక్తమై


చేతము చల్లఁజేయవలె జిల్లన జల్లవలెన్ మనోహర


ద్యోతకగోస్తనీఫలమధుద్రవ గోఘృతపాయసప్రసా


రాతిరసప్రసారరుచిరప్రసరంబుగ సారె సారెకున్।



ఈ వృత్త మాలిక అర్ధం ఆంగ్లంలో..

Is poetry a surface sheen,
the green delusion of unfolded buds?
It must be real inside
and out, exploding fragrance,
an aching touch your body can't forget
by day or night, like of your woman,
whenever you think about it.
It should come over you, it should murmur
deep in the throat, as your lover in her dove-like moaning,
and as you listen, yearning comes in all its beauty.
If you take hold of it, your fingers tingle
as if you were tracing the still-hidden breasts
of a young girl, wholly embraced.
If you sink your teeth into it, it should be succulent
as the full lips of a ripe woman from another world,
sitting on your knees. It should ring
as when godly Sound strokes with her fingernails
the strings of her veeNa, with its golden bulbs resting
on her proud, white, pointed breasts,
so that the rAga-notes resound.
That is the pure Telugu mode.


If you use Sanskrit, then a rushing, gushing
overflow of moonlight waves, luminous and cool,
from Siva's crest, the mountain-born goddess beside him,
enveloping actors and their works, the dramas
spoken by Speech herself in the presence of the golden seed,
pounding out the powerful rhythms, the beat
of being, through drums and strings
and chiming bells and thousands of ringing anklets
dancing, drawing out the words, the fragrant and subtle
winds wafting essence of unfolding lotus
from the Ganges steaming in the sky should
comfort your mind. You should shiver
in pleasure again and again, each time
you hear it, as rivulets of honeyed juices and butter
and sweet milk flow together
and mix their goodness more and more
and more.


ఈ టపా విషయంలో సందేహాలు తీర్చిన చింతా రామక్రిష్ణగారికి, భైరవభట్ల కామేశ్వరరావుగారికి ధన్యవాదాలు.



Wednesday, January 18, 2012

ఇంతలోనే ఎంత వారయ్యారు??


బుడి బుడి అడుగులతో ఇల్లంతా తిరుగుతూ


ఏడుపులు, అల్లరితో కేరింతలు కొడుతూ


అన్నం తిందురా అంటే నాకొద్దు పో అని విసిగిస్తూ


స్కూలు కెళ్లాలి లేమ్మా అంటే నేను పోను అని మారాం చేసే పిల్లలు


అమ్మ మాటలతో, నాన్న లాలనతో ఎదుగుతూ


ఆటపాటలతోపాటు జీవిత పాఠాలు కూడా నేర్చుకుంటూ


ఇంతలా ఉన్నవారు అప్పుడే ఎంతలా ఎదిగిపోయారు


గువ్వలా పొదుముకుని కాపాడుకున్న చిన్నారులు


పెద్దలనే పిల్లలను చేసి మేమున్నాం కదా అంటున్నారు.


ఎంత అల్లరి చేసినా అమ్మ కంట కన్నీరు చూడలేని ఆ చిన్ని మనసులు


కన్నీటికర్ధం తెలీకున్నాతమ బుజ్జి బుజ్జి చేతులతో తుడిచేసారానాడు

చెప్పకనే అమ్మ మనసు తెలుసుకుని చేతులతో ఆమెను బంధించి అదిలిస్తారీనాడు..

ఈ బంధం, అనుబంధం ఎప్పటికీ ఇలాగే ఉండేనా??


ఈ అనుభూతిని పదిలపరుచుకున్న ఈ క్షణం ఇలా స్తంభించిపోదా....

Sunday, January 15, 2012

మాలిక సంక్రాంతి సంచికకు స్వాగతం


అందరికీ నూతన సంవత్సర , మకర సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు.


మాలిక పత్రిక సంక్రాంతి సంచిక విడుదల అయింది. ఈ సంక్రాంతి సంచికను ప్రత్యేక హాస్య సంచికగా తయారు చేయడమైనది. ఈ సంచికలోని కబుర్లు, కథలు మీకు నచ్చుతాయని ఆశిస్తున్నాము. ఈ హాస్య సంచిక నిర్వహణ బాధ్యత మాలిక టీమ్ సభ్యురాలు సుజాత గారిదే.


మరో ముఖ్య సమాచారం. ఈ సంచికతో మాలిక పత్రిక తన మొదటి వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంటుంది. ఈ సందర్భంగా మాలిక సంపాదక బృందానికి, తమ అమూల్యమైన రచనలను అందిస్తున్న రచయితలందరికీ హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. పడండి మరి ఈ ప్రత్యేక హాస్య సంచికలో ఏమేమి ఉన్నాయో చూద్దాం..


URL: http://magazine.maalika.org


మీ రచనలు పంపడానికి చిరునామా: editor@maalika.org

0. సంపాదకీయం: సంక్రాంతి పండుగ

1. తెలుగు సినిమాలో హాస్యం

2. సహస్ర స్క్వైర్ అవధానం …..

3. తెలుగు పండితుడి మసాలా పాట!

4. ఇదేమైనా బాగుందా??

5. డూప్లెక్స్ భోగం

6. రేడియో చమత్కారాలు

7. అల్లరి కార్టూన్ల శ్రీవల్లి!

8. చింతామణి -సినిమా గోల

9. తెలివైన దొంగ

10. సెంట్ ఫకీర్ తెలుగు మీడియం ఇంగ్లీష్ కాన్వెంట్!

11. నేను నా పాట్లు (పాటలు)

12. ఒక ప్రయాణం – ఒక పరిచయం

13. ద బెస్ట్ ఆఫ్ బాపు కార్టూన్స్ !

14. రాముని మిత్రధర్మము

15. మాలికా పదచంద్రిక – 5: రూ. 1000 బహుమతి: ఆఖరు తేదీ ఫిబ్రవరి 20

16. బ్లాగ్గడి – తెలుగు బ్లాగర్లకు ప్రత్యేకం – రూ 200 విలువగల బహుమానం: ఆఖరు తేదీ ఫిబ్రవరి 20

Thursday, December 22, 2011

Happy Birthday Jo


ఒక చోట అందరూ గుమిగూడి ఉన్నారు. కిందకు నీళ్ళలోకి తొంగి చూస్తున్నారు. ఇంతలో ఒకబ్బాయి నీళ్ళలో దూకాడు. ముందు మునిగిపోయినా మెల్లిగా ఈదుకుంటూ పైకి వచ్చాడు. అందరూ అతన్ని అభినందించారు.. కాని అతను మాత్రం కోపంగా అరిచాడు.. ఎవర్రా ? నన్ను నీళ్ళలో తోసింది? నాకు అసలే ఈత రాదు. ఏదో ప్రాణభయంతో కాళ్ళు చేతులు ఆడిస్తూ పైకి వచ్చా."""




ఈ కథ ఎందుకు చెప్తున్నా అనుకుంటున్నారా?? ఏం లేదండి కొద్ది రోజులుగా ఊరికే ఇదే ఆలోచన వస్తుంది. అసలు హాయిగా టీవీ సీరియళ్లు చూసుకుంటూ టైం పాస్ చేసేదాన్ని . ఊరికే టీవీ ముందు సెటిల్ అవుతున్నానని నెట్ లోకి తోసేసారు మావారు , కొడుకు. ఇక్కడ కూడా రాయమంటూ ప్రోత్సహించి ముందుకు తోసారు తోటి బ్లాగర్లు. సరే అని ఏదో తోచింది రాసుకుంటుంటే పత్రికల్లో రాయమన్నారు .. సరే అని అది ట్రై చేశా.. యిపుడు బ్లాగు రాయడం సంగతి ఏమో కాని ఇంట్లో కూడా తీరడం లేదు. ఎవరితో కలవడానికి కూడా టైం సరిపోవడం లేదు. అందరూ తిడుతున్నారు. అసలు ఉన్నావా లేదా అని. ప్చ్.. ఏం చేయను. అందుకే అప్పుడపుడు అనుకుంటాను ఎవర్రా నన్ను రాయమని తోసింది అని...



కాని .. ఈ జాలం వల్ల నాకు ఎంతో మంది వ్యక్తులు పరిచయమై ఆత్మీయ స్నేహితులుగా మారారు. ఒక్కోసారి ఆ అభిమానం, ఆప్యాయత, గౌరవం చూస్తుంటే ఆశ్చర్యంగా, విస్మయంగా ఉంటుంది. ఏమిటీ సంబంధం?, ఎందుకీ అనుబంధం?.. వారంతా సంతోషంలో, బాధలో నాకు తోడుగా ఉండి నాతో పాటు సంతోషించారు, ఓదార్చారు. తప్పులుంటే ఎత్తి చూపారు. సరిదిద్దారు. వంట, ఇల్లు, పిల్లలు , కుటుంబం తప్ప వేరే తెలీని, పెద్ద చదువులు లేని నన్నుఈ స్థాయికి చేరుకోవడానికి, నాకంటూ ఒక గుర్తింపును తెచ్చుకోవడానికి ప్రోత్సహించిన వారందరికీ నా పుట్టినరోజు సందర్భంగా హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు చెప్పుకుంటున్నాను. ఇంతకంటే ఏమివ్వగలను??? సామాన్య గృహిణి నుండి ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్ట్ గా మారడానికి సహకరించిన పెద్దలకు నమస్సులు. అంతేకాక ఈ ఏడాది చాలా బాగా గడిచింది. అమ్మాయి పెళ్లి బాగా జరిగింది. తను సంతోషంగా ఉంది. అబ్బాయి కూడా మంచి కంపెనీలో ఉద్యోగం సంపాదించుకున్నాడు. అమ్మాయి దూరంగా ఉన్నా అబ్బాయి ఇక్కడే మాతోనే ఉన్నాడు. సో హ్యాపీస్..




అసలు పుట్టినరోజు అంటే జీవితంలో ఒక ఏడాది తరిగిపోవడమే. అందులో చెప్పుకోవడానికి ఏముందని? .. పదిమందికి ఉపయోగపడితేనే ఆ పుట్టినరోజుకు ఆ జన్మకు సార్ధకత లభిస్తుంది. ఇలా అంటున్నాను కదా అని నా ప్రయాణం ఇంతటితో అయిపోయిందని అనుకోవడం లేదు. ఇంకా ముందుముందు ఏం జరుగుతుందో కూడా ఆలోచించ దలుచుకోలేదు. ఆంతా ఆ జగన్మాత దయ. ఎలా తీసికెళ్తే అలా వెళ్ళిపోవడమే..

Wednesday, December 21, 2011

వెచ్చదనం పంచాలని ఉందా?




TMAD వాళ్ళు చేపట్టిన ఈ కార్యక్రమానికి ప్రమదావనం తన వంతు సాయం చేస్తుంది. మీలో ఎవరైనా సాయం చేయాలనుకుంటే ప్రశాంతికి మెయిల్ పెట్టండి . ఈ దుప్పట్ల పంపిణీలో మీరు కూడా పాల్గొనవచ్చు.
prasanthi.uppalapati@gmail.com


Greetings!!
Taken up blanket distribution project again. This time we want to give in M N J Cancer Hospital.
Now that we are going to end the year, I thought people might have some fund reserved for service activities and being winter, blanket distribution is one ideal project which people consider.
Pl. go through this URL: http://wp.me/p1Epu-30
We, TMAD, want to distribute a minimum of 100 blankets to the patients who stay in M N J Oncology Center shelter for radiation treatment. The minimum requirement is 200 but we are trying to raise money for at least 100 blankets.
Each blanket cost would be Rs. 115 (from our regular supplier). We are trying other sources as well. The price can be Rs. 100 to Rs. 105. Not sure yet.
If we assume the price would be Rs. 115 only, we should raise Rs. 11,500 for 100 blankets and Rs. 23,000.
TO MAKE A DIFFERENCE (TMAD)
A/C No: 000801210382
Bank: ICICI Bank Limited
Branch: CIBD (Khairatabad)
NEFT/IFSC/RTGS Code: ICIC0000008
Pl. send mail to tmad.finance@gmail.com with the subject line as: For Blankets in M N J, with the transaction details, as soon as you transfer the amount. We will confirm the transaction within 48 hrs and send the receipt within 15 days. We have 80G Tax Exemption.

Blogger template 'YellowFlower' by Ourblogtemplates.com 2008